Rejestracja Loguj

Krzysztof Wyszkowski

Obama dobiera ministrów

Three weeks after the U.S. presidential election, we are getting the first signs of how President-elect Barack Obama will govern. That now goes well beyond the question of what is conventionally considered U.S. foreign policy - and thus beyond Stratfor's domain. At this moment in history, however, in the face of the global financial crisis, U.S. domestic policy is intimately bound to foreign policy. How the United States deals with its own internal financial and economic problems will directly affect the rest of the world.

One thing the financial crisis has demonstrated is that the world is very much America-centric, in fact and not just in theory. When the United States runs into trouble, so does the rest of the globe. It follows then that the U.S. response to the problem affects the rest of the world as well. Therefore, Obama's plans are in many ways more important to countries around the world than whatever their own governments might be planning.

Over the past two weeks, Obama has begun to reveal his appointments. It will be Hillary Clinton at State and Timothy Geithner at Treasury. According to persistent rumors, current Defense Secretary Robert Gates might be asked to stay on. The national security adviser has not been announced, but rumors have the post going to former Clinton administration appointees or to former military people. Interestingly and revealingly, it was made very public that Obama has met with Brent Scowcroft to discuss foreign policy. Scowcroft was national security adviser under President George H.W. Bush, and while a critic of the younger Bush's policies in Iraq from the beginning, he is very much part of the foreign policy establishment and on the non-neoconservative right. That Obama met with Scowcroft, and that this was deliberately publicized, is a signal - and Obama understands political signals - that he will be conducting foreign policy from the center.

Consider Clinton and Geithner. Clinton voted to authorize the Iraq war - a major bone of contention between Obama and her during the primaries. She is also a committed free trade advocate, as was her husband, and strongly supports continuity in U.S. policy toward Israel and Iran. Geithner comes from the Federal Reserve Bank of New York, where he participated in crafting the strategies currently being implemented by U.S. Federal Reserve Chairman Ben Bernanke and Treasury Secretary Henry Paulson. Everything Obama is doing with his appointments is signaling continuity in U.S. policy.

This does not surprise us. As we have written previously, when Obama's precise statements and position papers were examined with care, the distance between his policies and John McCain's actually was minimal. McCain tacked with the Bush administration's position on Iraq - which had shifted, by the summer of this year, to withdrawal at the earliest possible moment but without a public guarantee of the date. Obama's position was a complete withdrawal by the summer of 2010, with the proviso that unexpected changes in the situation on the ground could make that date flexible.

Obama supporters believed that Obama's position on Iraq was profoundly at odds with the Bush administration's. We could never clearly locate the difference. The brilliance of Obama's presidential campaign was that he convinced his hard-core supporters that he intended to make a radical shift in policies across the board, without ever specifying what policies he was planning to shift, and never locking out the possibility of a flexible interpretation of his commitments. His supporters heard what they wanted to hear while a careful reading of the language, written and spoken, gave Obama extensive room for maneuver. Obama's campaign was a master class on mobilizing support in an election without locking oneself into specific policies.

As soon as the election results were in, Obama understood that he was in a difficult political situation. Institutionally, the Democrats had won substantial victories, both in Congress and the presidency. Personally, Obama had won two very narrow victories. He had won the Democratic nomination by a very thin margin, and then won the general election by a fairly thin margin in the popular vote, despite a wide victory in the electoral college.

Many people have pointed out that Obama won more decisively than any president since George H.W. Bush in 1988. That is certainly true. Bill Clinton always had more people voting against him than for him, because of the presence of Ross Perot on the ballot in 1992 and 1996. George W. Bush actually lost the popular vote by a tiny margin in 2000; he won it in 2004 with nearly 51 percent of the vote but had more than 49 percent of the electorate voting against him. Obama did a little better than that, with about 53 percent of voters supporting him and 47 percent opposing, but he did not change the basic architecture of American politics. He still had won the presidency with a deeply divided electorate, with almost as many people opposed to him as for him.

Presidents are not as powerful as they are often imagined to be. Apart from institutional constraints, presidents must constantly deal with public opinion. Congress is watching the polls, as all of the representatives and a third of the senators will be running for re-election in two years. No matter how many Democrats are in Congress, their first loyalty is to their own careers, and collapsing public opinion polls for a Democratic president can destroy them. Knowing this, they have a strong incentive to oppose an unpopular president - even one from their own party - or they might be replaced with others who will oppose him. If Obama wants to be powerful, he must keep Congress on his side, and that means he must keep his numbers up. He is undoubtedly getting the honeymoon bounce now. He needs to hold that.

Obama appears to understand this problem clearly. It would take a very small shift in public opinion polls after the election to put him on the defensive, and any substantial mistakes could sink his approval rating into the low 40s. George W. Bush's basic political mistake in 2004 was not understanding how thin his margin was. He took his election as vindication of his Iraq policy, without understanding how rapidly his mandate could transform itself in a profound reversal of public opinion. Having very little margin in his public opinion polls, Bush doubled down on his Iraq policy. When that failed to pay off, he ended up with a failed presidency.

Bush was not expecting that to happen, and Obama does not expect it for himself. Obama, however, has drawn the obvious conclusion that what he expects and what might happen are two different things. Therefore, unlike Bush, he appears to be trying to expand his approval ratings as his first priority, in order to give himself room for maneuver later. Everything we see in his first two weeks of shaping his presidency seems to be designed two do two things: increase his standing in the Democratic Party, and try to bring some of those who voted against him into his coalition.

In looking at Obama's supporters, we can divide them into two blocs. The first and largest comprises those who were won over by his persona; they supported Obama because of who he was, rather than because of any particular policy position or because of his ideology in anything more than a general sense. There was then a smaller group of supporters who backed Obama for ideological reasons, built around specific policies they believed he advocated. Obama seems to think, reasonably in our view, that the first group will remain faithful for an extended period of time so long as he maintains the aura he cultivated during his campaign, regardless of his early policy moves. The second group, as is usually the case with the ideological/policy faction in a party, will stay with Obama because they have nowhere else to go - or if they turn away, they will not be able to form a faction that threatens his position.

What Obama needs to do politically, then, is protect and strengthen the right wing of his coalition: independents and republicans who voted for him because they had come to oppose Bush and, by extension, McCain. Second, he needs to persuade at least 5 percent of the electorate who voted for McCain that their fears of an Obama presidency were misplaced. Obama needs to build a positive rating at least into the mid-to-high 50s to give him a firm base for governing, and leave himself room to make the mistakes that all presidents make in due course.

With the example of Bush's failure before him, as well as Bill Clinton's disastrous experience in the 1994 mid-term election, Obama is under significant constraints in shaping his presidency. His selection of Hillary Clinton is meant to nail down the rightward wing of his supporters in general, and Clinton supporters in particular. His appointment of Geithner at the Treasury and the rumored re-appointment of Gates as secretary of defense are designed to reassure the leftward wing of McCain supporters that he is not going off on a radical tear. Obama's gamble is that (to select some arbitrary numbers), for every alienated ideological liberal, he will win over two lukewarm McCain supporters.

To those who celebrate Obama as a conciliator, these appointments will resonate. For those supporters who saw him as a fellow ideologue, he can point to position papers far more moderate and nuanced than what those supporters believed they were hearing (and were meant to hear). One of the political uses of rhetoric is to persuade followers that you believe what they do without locking yourself down.

His appointments match the evolving realities. On the financial bailout, Obama has not at all challenged the general strategy of Paulson and Bernanke, and therefore of the Bush administration. Obama's position on Iraq has fairly well merged with the pending Status of Forces Agreement in Iraq. On Afghanistan, Central Command chief Gen. David Petraeus has suggested negotiations with the Taliban - while, in moves that would not have been made unless they were in accord with Bush administration policies, Afghan President Hamid Karzai has offered to talk with Taliban leader Mullah Omar, and the Saudis reportedly have offered him asylum. Tensions with Iran have declined, and the Israelis have even said they would not object to negotiations with Tehran. What were radical positions in the opening days of Obama's campaign have become consensus positions. That means he is not entering the White House in a combat posture, facing a disciplined opposition waiting to bring him down. Rather, his most important positions have become, if not noncontroversial, then certainly not as controversial as they once were.

Instead, the most important issue facing Obama is one on which he really had no position during his campaign: how to deal with the economic crisis. His solution, which has begun to emerge over the last two weeks, is a massive stimulus package as an addition - not an alternative - to the financial bailout the Bush administration crafted. This new stimulus package is not intended to deal with the financial crisis but with the recession, and it is a classic Democratic strategy designed to generate economic activity through federal programs. What is not clear is where this leaves Obama's tax policy. We suspect, some recent suggestions by his aides not withstanding, that he will have a tax cut for middle- and lower-income individuals while increasing tax rates on higher income brackets in order to try to limit deficits.

What is fascinating to see is how the policies Obama advocated during the campaign have become relatively unimportant, while the issues he will have to deal with as president really were not discussed in the campaign until September, and then without any clear insight as to his intentions. One point we have made repeatedly is that a presidential candidate's positions during a campaign matter relatively little, because there is only a minimal connection between the issues a president thinks he will face in office and the ones that he actually has to deal with. George W. Bush thought he would be dealing primarily with domestic politics, but his presidency turned out to be all about the U.S.-jihadist war, something he never anticipated. Obama began his campaign by strongly opposing the Iraq war - something that has now be come far less important than the financial crisis, which he didn't anticipate dealing with at all.

So, regardless of what Obama might have thought his presidency would look like, it is being shaped not by his wishes, but by his response to external factors. He must increase his political base - and he will do that by reassuring skeptical Democrats that he can work with Hillary Clinton, and by showing soft McCain supporters that he is not as radical as they thought. Each of Obama's appointments is designed to increase his base of political support, because he has little choice if he wants to accomplish anything else.

As for policies, they come and go. As George W. Bush demonstrated, an inflexible president is a failed president. He can call it principle, but if his principles result in failure, he will be judged by his failure and not by his principles. Obama has clearly learned this lesson. He understands that a president can't pursue his principles if he has lost the ability to govern. To keep that ability, he must build his coalition. Then he must deal with the unexpected. And later, if he is lucky, he can return to his principles, if there is time for it, and if those principles have any relevance to what is going on around him. History makes presidents. Presidents rarely make history.

By George Friedman


Nowe mocarstwo nad Wisłą

Wywiad z Georgem Friedmanem - Rzeczpospolita 21-11-2008

Rozmawiał Piotr Zychowicz

Tym, czego chcą Amerykanie, jest powstrzymanie Rosji przed ekspansją na Zachód, obrona linii Karpat. A żeby to zrobić, będą potrzebowali potężnego sojusznika. Kogo wybiorą do tego zadania? Wystarczy spojrzeć na mapę. I nieważne, kto w najbliższych dziesięcioleciach będzie rządzić naszym krajem - Obama, Bush czy ktokolwiek inny - Ameryka zrobi wszystko, żeby Polska była jak najsilniejsza - mówi amerykański politolog George Friedman w rozmowie z "Rz".

Czy Polska może stawiać na tak niepewnego sojusznika jak Stany Zjednoczone? W Ameryce doszło do wyborów i już wygląda na to, że Barack Obama zrezygnuje z tarczy antyrakietowej.

Polska musi stawiać na Amerykę. Nie ma innego wyboru. Cała ta tarcza to zupełnie nieważna, marginalna sprawa. Polacy powinni przestać się nią tak ekscytować. Nawet jak Obama odwoła to przedsięwzięcie, nic poważnego się nie stanie. Nie będzie to miało najmniejszego wpływu na długofalową strategię USA wobec Polski. Tarcza nie jest bowiem problemem strategicznym. Jest nim natomiast to, że Rosja w ciągu najbliższych kilku lat powróci nad polską granicę. Poprzez Białoruś oraz w regionie Karpat.

Ukraina jest już stracona?

Siły prozachodnie znalazły się tam w defensywie, a wpływy Rosji wzrastają. Dzieje się tak nie tylko z powodu wewnętrznych rozgrywek politycznych, ale także ze względu na ekonomiczną strukturę tego kraju. Pomarańczowa rewolucja reprezentowała na Ukrainie tylko jedną frakcję i w dłuższej perspektywie może się okazać, że wcale nie najsilniejszą. Pojedynek, jaki na Ukrainie toczyły USA i Rosja, się zakończył. To, co się stało w Gruzji, pokazało ludziom na Ukrainie, że międzynarodowe gwarancje są nic nie warte.

Nie tylko na Ukrainie.

Domyślam się, że również w Polsce wiele osób doszło do wniosku, że członkostwo w NATO wcale nie gwarantuje bezpieczeństwa. Rosyjska akcja w Gruzji zadziałała jednak jak dzwonek budzika wobec USA. Ameryka zawsze budzi się późno, ale jak już się obudzi, to szybko przystępuje do działania. USA zdały sobie sprawę z tego, że Władimir Putin odbudowuje imperialną potęgę Rosji. A co za tym idzie rozpoczyna ekspansję na Zachód.

A na drodze stoi Polska.

Polska znajduje się w wyjątkowo newralgicznym punkcie - pomiędzy Rosją a Europą. To sprawia, że jesteście dla Ameryki naturalnym sojusznikiem, jedynym krajem, który będzie w stanie powstrzymać rosyjskie ambicje. Tak więc, czy obie strony tego chcą, czy nie - zbliżenie między naszymi krajami jest nieuniknione. To kwestia geografii.

Podczas zimnej wojny rolę takiego kraju buforowego odgrywały Niemcy Zachodnie. Dlaczego Ameryka miałaby nie wrócić do tej koncepcji?

Bo rosyjskie i niemieckie interesy - choćby w sprawach energetycznych - są obecnie zgodne. Niemcy nie są potencjalną siłą antyrosyjską, tylko państwem, które może stworzyć sojusz Europy Zachodniej z Rosją. Taki sojusz zaś dla Ameryki jest absolutnie niedopuszczalny. To byłaby zbyt potężna kombinacja. Dlatego właśnie teraz Polska stanie się naszym strategicznym sojusznikiem w tym regionie.

Ale czy Polska nie jest za słaba, żeby stać się europejskim Izraelem?

Oczywiście, że jest za słaba. I dlatego Stany Zjednoczone uczynią ją potężną.

Jak? Chyba nie umieszczając na naszym terenie tarczę ze śmiesznymi dziesięcioma pociskami przechwytującymi?

Nie! Jeszcze raz powtarzam: niech Polacy przestaną wreszcie się przejmować tarczą. Ta instalacja nie ma nic wspólnego z obroną waszego terytorium, bo do tego rzeczywiście na nic by się nie przydała. To poboczna kwestia doraźna. A my mówmy o interesach strategicznych. Tym, czego chcą Amerykanie, jest powstrzymanie Rosji przed ekspansją na Zachód, obrona linii Karpat. A żeby to zrobić, będą potrzebowali potężnego sojusznika. Kogo wybiorą do tego zadania? Wystarczy spojrzeć na mapę. I nieważne, kto w najbliższych dziesięcioleciach będzie rządzić naszym krajem - Obama, Bush czy ktokolwiek inny - Ameryka zrobi wszystko, żeby Polska była jak najsilniejsza.

Co konkretnie?

Amerykańska strategia w takich przypadkach jest zawsze taka sama. Pomoc w zbudowaniu potężnej gospodarki i transfer technologii wojskowych na gigantyczną skalę. Jak pan słusznie zauważył - model izraelski. Ale można wskazać i inne przykłady: Korea Południowa, Japonia czy powojenne Niemcy. Ameryka na ogół nie angażuje dużej ilości własnych wojsk. Jej celem jest stworzenie sytuacji, w której jej sojusznicy sami stają się mocarstwem.

Brzmi to nieco fantastycznie.

A jakby pan zareagował, gdybym w 1950 roku powiedział panu, że biedna, zniszczona Korea Południowa stanie się regionalną potęgą o niezwykle silnej gospodarce? Wyśmiałby mnie pan. A przecież znacznie trudniej było sobie wyobrazić, że ówczesna Korea osiągnie taki status niż dzisiejsza Polska. A poza tym, jak już mówimy o szukaniu sojusznika w Europie Środkowej, to Ameryka wie, że polska kultura jest znacznie bardziej prężna i silniejsza niż kultura niemiecka.

Dziękuję bardzo.

Mówię poważnie. Niemcy od czasu II wojny światowej są w psychologicznej defensywie. Proszę zwrócić uwagę na to, co Angela Merkel powiedziała ostatnio w Petersburgu, gdy się spotkała z prezydentem Miedwiediewem. Powiedziała, że NATO już się nie rozszerzy. To bardzo ważny moment w historii. Merkel zamiast jechać do Waszyngtonu, pojechała bowiem do Petersburga, opowiadając się wyraźnie po stronie Rosji, a nie Ameryki. To punkt krytyczny, który pokazuje słabość Niemiec wobec Rosji. Niemcy nie mają najmniejszego apetytu na konfrontację z Rosją.

A Polacy mają?

Może i nie macie - ale nie będziecie mieli wyboru. Gdybyście byli położeni 500 mil dalej na Zachód, zapewne rzeczywiście nie musielibyście się tym przejmować. Tu nawet nie chodzi o polski apetyt, ale o polską odpowiedź na apetyt rosyjski. A ten jest ogromny.

Ja na miejscu Amerykanów starałbym się jednak rozbić sojusz niemiecko-rosyjski i postawiłbym na silniejsze Niemcy.

To prawda: niemiecka ekonomia jest obecnie potężniejsza niż polska. Ale przecież to socjalistyczny dinozaur. Polska jest zaś jeszcze nieuformowana, wszystko przed wami. Dziś jesteście słabsi niż Niemcy, ale macie znacznie większą szansę na rozwój. Gdy patrzę na Niemcy, to widzę kraj, który dąży do ugody z Rosją. Gdy patrzę na Polskę, widzę kraj, który na taką ugodę nie może sobie pozwolić.

A co pan widzi, patrząc na Stany Zjednoczone?

Kraj, który Polskę wykorzysta - proszę się co do tego nie łudzić - do powstrzymania Rosji. Ameryka działa zgodnie ze swoim narodowym interesem. A że interesy Polski i Stanów Zjednoczonych się pokrywają, to tylko lepiej dla was. USA zależy teraz na Polsce bardziej niż na większości innych państw na świecie. Gdy Rosja była w stanie upadku, amerykańskie interesy w Polsce były marginalne.

Czyli im silniejsza jest Rosja, to tym silniejsza powinna być Polska.

Amerykanie muszą sobie zadać pytanie: jak zneutralizować Rosję bez podejmowania wielkiego ryzyka samemu. Dlatego właśnie przeznaczą wielkie nakłady na rozwój Polski. A gdy Polska stanie się silniejsza, to stanie się liderem Europy Środkowo-Wschodniej. Czechy, Słowacja, Węgry, państwa bałtyckie i Bałkany, które do tej pory patrzyły na Niemcy jako na ekonomiczny motor regionu, teraz zwrócą się w stronę Polski. Stanie się ona mniejszym, ale znacznie bardziej dynamicznym motorem. Polska odzyska swoją historyczną rolę regionalnego lidera. Rolę, jaką odgrywała I Rzeczpospolita.

Kiedy to może nastąpić?

To będzie długi proces. Nie stanie się to w przeciągu pięciu czy sześciu lat. Myślę, że raczej 20 - 30. Wiele krajów Europy będzie musiało zmienić swoje paradygmaty, które dziś sprowadzają się do tego, że jeżeli jestem w UE, to nie mam problemów ekonomicznych, a jeżeli jestem w NATO, to nie mam problemów militarnych. Wojna w Gruzji podważyła wiarygodność NATO, a kryzys finansowy podważył wiarygodność Unii. Jeżeli te lekcje zostaną odrobione w krajach Europy Środkowo-Wschodniej, a polska ekonomia stanie się potężna, to proces zbliżenia pomiędzy Polską a mniejszymi krajami regionu będzie nieunikniony.

Ale jak będzie wyglądało to zbliżenie?

Na początku oczywiście będzie dokonywało się na płaszczyźnie ekonomicznej. Ale z czasem, gdy zagrożenie ze strony Rosji będzie wzrastać, a NATO będzie słabnąć, mogą zostać nawiązane jakieś bliższe więzi militarne, a z czasem również polityczne. Ustrojowa forma tego tworu będzie zresztą mniej ważna. Ważne będzie to, że Polska stanie się mocarstwem, wokół którego skupi się wiele innych krajów.

Rozumiem, że dla Amerykanów taka Polska powinna być na tyle silna, żeby się obronić. Ale czy może osiągnąć taką potęgę, żeby odepchnąć Rosję od swoich granic i odzyskać Białoruś i Ukrainę?

Sama - raczej nie. Tak jak Niemcy Zachodnie podczas zimnej wojny, które były na tyle silne, żeby spowolnić atak, ale nie byłyby w stanie same zaatakować i pokonać Związku Sowieckiego. Polska akcje ofensywne będzie mogła przeprowadzić tylko razem ze Stanami Zjednoczonymi.

Nie miałem na myśli konfrontacji militarnej. Gdyby Polska była tak atrakcyjna, na Białorusi i Ukrainie mogłoby dojść do kolejnych kolorowych rewolucji i kraje te same by się z nią sprzymierzyły.

No cóż, przewiduję, że ostatecznie Rosja nie wytrzyma rywalizacji z USA. Podczas gdy Polska będzie rosła w siłę, Rosja będzie słabnąć. Będzie borykała się z coraz poważniejszymi kłopotami wewnętrznymi. Demograficznymi, gospodarczymi i innymi. Ona może się wydawać teraz bardzo żywotna, ale to tylko pozory. Pod powierzchnią już występują te same objawy, które doprowadziły do upadku Związku Sowieckiego. A w obliczu załamania Rosji Polska może rzeczywiście skorzystać terytorialnie.

Wybitny polski publicysta polityczny Stanisław Cat-Mackiewicz stworzył teorię o „sojuszach egzotycznych". Według niego sojusz egzotyczny to sojusz z państwem, które leży daleko od własnych granic. W sytuacji wojny - tak jak stało się to w 1939 roku - egzotyczny sojusznik nam nie pomoże.

Gdy w 1939 roku sprzymierzyliście się z Francją i Wielką Brytanią, były to dekadenckie, upadające kraje. Ameryka to coś zupełnie innego - jest młodsza i ma więcej wigoru. Stany Zjednoczone podczas amerykańskiej rewolucji same miały „egzotycznego sojusznika" - Francję - i zdało to egzamin. Doskonale sprawdzają się również „egzotyczne sojusze" między USA a Izraelem czy Koreą Południową. Nie chodzi więc o odległość, ale o to, z kim się sprzymierzasz.

Trudno mi jednak uwierzyć, że gdy rosyjskie bombowce zaczną bombardować Warszawę, Ameryka narazi życie tysięcy żołnierzy i przyśle nam na pomoc US Army.

I słusznie. To nie nastąpi. Ale US Army nigdy nie przybyła też na pomoc Izraelowi. My tak nie działamy. My dostarczymy wam broń, która uczyni was na tyle potężnymi, żebyście sami mogli się obronić.

Bez głowic nuklearnych raczej nie damy rady się obronić przed Rosją. Czy je też dostaniemy od Amerykanów?

Od ponad pół wieku żaden kraj nie użył pocisków jądrowych. Rola broni nuklearnej jest przeceniana. To nie ona przesądza o wynikach wojen.

Nie chodzi o użycie tych bomb, ale o siłę odstraszania. Gdy dwa wrogie kraje mają broń nuklearną, boją się nawzajem zaatakować. To amerykański potencjał nuklearny będzie stanowił waszą siłę odstraszania. Powiemy Rosjanom wyraźnie: gdy tylko użyjecie broni jądrowej - natychmiast przystępujemy do akcji.

Jeżeli nie pociski nuklearne, to co?

To, czego potrzebują, i co dostaną Polacy to potężne lotnictwo z precyzyjnie sterowanymi pociskami, doskonałe systemy przeciwpancerne i samoloty bezzałogowe najnowszej generacji. Przyszła Polska będzie miała przewagę nad Rosją, bo za waszymi plecami będzie stał przemysł zbrojeniowy USA. On pozwoli wam stworzyć armię znacznie potężniejszą niż rosyjska. Jeszcze raz odwołam się do przykładu Izraela. W 1948 roku, gdy to państwo powstało, było znacznie słabsze militarnie niż jego sąsiedzi. Jak jest teraz - nie muszę mówić. Pytanie, jakie zadają sobie obecnie Polacy, brzmi: „kto nas będzie bronił?". To złe pytanie. Prawidłowe powinno brzmieć: „Kto dostarczy nam bazę przemysłową, żebyśmy się mogli uzbroić?".

Niedawno kupiliśmy od Ameryki 48 myśliwców F-16...

To dopiero początek wielkiego procesu. Posiadanie F-16 spowoduje, że w Polsce wykształcą się tysiące znakomitych techników wojskowych. A gdy ci technicy opuszczą lotnictwo, rozkręcą swoje własne firmy zajmujące się produkcją zaawansowanych technologii. To da kopa waszej gospodarce i rozwojowi technologicznemu. Kupno tych F-16 jest dla Polski 100 razy ważniejsze niż jakaś tarcza. To bowiem pierwszy krok do stworzenia polskiej potęgi militarnej w oparciu o USA.

F-16 wywołują jednak w Polsce kontrowersje. Wiele osób twierdzi, że to przestarzałe samoloty. Dlaczego na przykład nie zostaliśmy dopuszczeni do programu F-35?

Bo nie jesteście gotowi na F-35. Najpierw stańcie się mistrzami w używaniu F-16. Musicie się nauczyć podstawowych technologii , zrozumieć, na czym polega nowoczesne lotnictwo. F-16, który jest prostym myśliwcem, doskonale się nadaje do tych zadań. Używają go także Izraelczycy i Koreańczycy. F-35 nie został zaś jeszcze wprowadzony nawet w naszym lotnictwie, nie jest jeszcze dopracowany. Nie bójcie się więc - prędzej czy później dostaniecie i F-35. USA uwielbiają sprzedawać samoloty swoim sojusznikom. Zarabiamy na tym w końcu dużo pieniędzy. Ale wcześniej musimy zrobić z Polski potęgę gospodarczą, żeby było was stać na kupno tych maszyn.

Myśli pan, że w najbliższym stuleciu dojdzie do wojny polsko-rosyjskiej, czy też przyszły konflikt będzie przypominał raczej zimną wojnę?

Raczej to drugie. Polska jako mocarstwo wkrótce będzie zresztą miała znacznie poważniejsze zmartwienie. Konkurencyjną, nową potęgą w Europie stanie się bowiem w XXI wieku Turcja. Przewiduję, że dojdzie do konfliktu tych państw na Bałkanach.

Polska i Turcja jako światowe mocarstwa? Czy to nie za daleko idące dywagacje?

Na początku XX wieku nikt nie wymieniał Stanów Zjednoczonych w gronie światowych potęg. Mocarstwa rodzą się bardzo szybko i z reguły nie są to te kraje, które wszyscy obstawiają. W przeciągu kilku najbliższych dziesięcioleci siły Niemiec i Rosji znacznie się zmniejszą. Powstanie próżnia, w której musi się pojawić jakiś nowy potężny gracz. Geografia mówi, że to może być tylko Polska. Jeżeli wykorzystacie tę szansę, możecie się stać motorem napędowym Europy i jednym z najważniejszych państw na świecie. Szczególnie, jak się oprzecie na pewnym „egzotycznym sojuszniku". Zresztą, o czym my tu mówimy, tak się po prostu stanie - nie macie wyboru.

Albo staniemy się potęgą, albo stracimy niepodległość?

To przecież stary historyczny problem Polski. W XIX wieku Prusy, Austro-Węgry i Rosja była dla was za silne. Dziś Austro-Węgier już nie ma, Rosja, która dziś wydaje się tak silna, będzie coraz słabsza, a Niemcy się wypalają. A gdy upadają stare potęgi, zawsze powstaje coś nowego.

Gdy wspomniał pan o Turcji, pomyślałem o XV i XVI wieku. Niemcy były wówczas podzielone i słabe, a Rosja się nie liczyła. Polska była zaś bardzo potężna, a naszym największym rywalem było właśnie Imperium Osmańskie, z którym się ścieraliśmy na południowo-wschodnich rubieżach.

Odpowiem tak: w mojej nowej książce - w której opisuję to, jak się potoczy historia świata w najbliższym stuleciu - pomiędzy innymi mapami zamieściłem mapę przedrozbiorowej Polski. Historia lubi się powtarzać.

George Friedman

Jest wybitnym amerykańskich politologiem. 12 lat temu założył prywatną firmę wywiadowczą Stratfor, która dostarcza swoim klientom analizy sytuacji międzynarodowej. Jest synem węgierskich Żydów, którzy ocaleli z Holokaustu i po wojnie - poprzez obóz dla uchodźców w Austrii - wyjechali do Stanów Zjednoczonych.

Wychowany w Nowym Jorku Friedman ukończył tamtejszy Cornell University. Następnie przez wiele lat wykładał na rozmaitych amerykańskich uczelniach. Analizował historię zimnej wojny, zajmował się geopolityką i nowoczesną doktryną wojenną. Doradzał w kwestiach bezpieczeństwa szeregowi czołowych amerykańskich dowódców wojskowych.

Uważa się za „konserwatywnego republikanina" i podkreśla, że jest zdeklarowanym antykomunistą. Jest autorem szeregu głośnych książek: „The Future of War", „The Intelligence Edge" czy „America's Secret War".

Pod koniec stycznia ukaże się jego najnowsza książka: „The Next Hundred Years: A Forecast for the 21st Century" („Następne sto lat: prognoza na XXI wiek"), której spora część jest poświęcona Polsce.





Ostatnia aktualizacja: wtorek, 25 listopada 2008 08:49


Upewnij się czy wypełniłeś pola oznaczone gwiazdką (*).
Można stosować podstawowe znaczniki HTML.