Narzędzia
Szukaj
Rejestracja Loguj

Krzysztof Wyszkowski

Oskar Ruzowitzky`ego Fałszerze

Z blogu Ewy Bieńczyckiej

Stefan Ruzowitzky „Fałszerze” (Fälscher) Oscar 2008
February 27th, 2008 · 1 Comment

Reżyser, jak deklaruje w wywiadach, jest zafascynowany problemem tak niemodnym dzisiaj, problemem idealizmu.

Film, nakręcony konwencjonalnymi środkami wyraźnie stawia problem moralny, omijając dzisiejsze wieloznaczności, dystans, ironię i postmodernistyczny relatywizm.

Autorzy filmu więc wracają do odwiecznych pytań, jak postąpić, jeśli jest jeszcze jakiś wybór w życiu człowieka. Obóz koncentracyjny jest sytuacją laboratoryjną: uwięzieni ludzie mają niewielkie możliwości w decydowaniu o sobie, jednak je mają.
Arcyfałszerz i artysta, człowiek wolnego ducha – Salomon Sorowitsch(postać historyczna), który inteligencją i przebiegłością zwraca uwagę na swój talent, wykonuje potajemnie portret obozowego strażnika i „awansuje”. Przydzielają go do realizacji hitlerowskiego tajnego projektu:

W obozie koncentracyjnym w Sachsenhausen wydrukowano 134 miliony funtów szterlingów, czyli trzy razy więcej niż znajdowało się wówczas w brytyjskich rezerwach. W latach 1942-45, 140 więźniów zajmowało się produkcją banknotów 5, 10, 20 i 50-funtowych, które, jak twierdzą fachowcy, nie sposób było odróżnić od oryginałów.

Tyle historia.

Reżyser mówi po ukończeniu filmu o zamazaniu, o tym, że dzisiaj żyjący, 90 letni świadkowie nie wiedzą już czy ich hitlerowski opiekun grupy był „dobry”, czy „zły”.
Jednak są i polityczne pobudki – Ruzowitzky uważa, że w dzisiejszej, prawicowej Austrii artysta ma obowiązek co jakiś czas Holocaust przypominać.

Jak więc przypomina?

To taki moralitet, to walka pragmatyzmu z ideowością.
Stawką jest życie, życie biologiczne, nie tylko jednostkowe, całej grupy ludzi, którzy dzięki swym nieprzeciętnym talentom rzemieślniczym i artystycznym żyją wewnątrz koszmaru w lepszych „luksusowych” warunkach (czyste prycze i większe racje żywnościowe).
W szerszym kontekście stawką jest świat, domniemanie, że za podrobione pieniądze faszyści kupią broń i zwyciężą wojnę.

I o tym jest film: o starciu dwóch postaw – ideologa marksisty, który trafił do obozu za walkę z okupantem i genialnego artysty, który sztukę przysposobił dla własnej wolności i przy jej pomocy próbuje wyjść z sytuacji bez wyjścia. Sympatia twórców filmu jest po stronie drugiego. Dylemat wprawdzie rozwiązuje historyczny koniec wojny, a postawa odmowy kolaboracji przydała się jednak dzięki przewleczeniu, odroczeniu i doczekaniu.

Jednak koniec filmu nie daje na całe szczęście odpowiedzi na pytanie jak uczciwy człowiek ma postąpić w ekstremalnych warunkach, które przecież, w innych wymiarach przydarzają się nam, na codzień i z takich podpowiedzi każdy z nas by chętnie skorzystał. Relatywizm więc nie jest w postmodernizmie, a w postawionym na głowie oszustwie w oszustwie, gdzie największym złem okazuje się jego identyfikacja i nazwanie. (Dlatego z ulgą przyjęłam też decyzję jury oscarowego, które zgodnie z wymową filmu opowiedziało się jednak za uczuciem, a nie urzędem).

Końcowa scena, dzięki Bogu, burzy jednoznaczność przesłania moralnego, gdy ocalony po wojnie Salomon Sorowitsch próbuje wrócić do stylu swojego przedwojennego życia i już nie potrafi.
Przypominają się słynne słowa z dokumentalnego filmu z udziałem Władysława Szpilmana w którym żałuje, że uciekł z warszawskiego getta i się ocalił.
Reżyser Ruzowitzky mówi w wywiadzie:

Nie waham się jednak przyznać, że nigdy nie wziąłbym na siebie pokazania horroru zwykłego życia w obozie.

Całe szczęście.
 

http://bienczycka.com/blog/

Dodajkomentarz

Upewnij się czy wypełniłeś pola oznaczone gwiazdką (*).
Można stosować podstawowe znaczniki HTML.