Narzędzia
Szukaj
Rejestracja Loguj

Krzysztof Wyszkowski

Władysław Brzuzy - W obronie cywilizacji łacińskiej (zachodniej)

Nigdy z królami nie będziem w aliansach,

Nigdy przed mocą nie ugniemy szyi,

Bo u Chrystusa my na ordynansach,

Słudzy Maryi.

(Juliusz Słowacki, Pieśń konfederatów barskich)

W 2016 roku w Polsce obchodzone będzie 1050-lecie Chrztu Polski. Geniusz

Mieszka I i jego syna Bolesława Chrobrego zadecydował o wprowadzeniu

Polski w świat wartości chrześcijańskich i cywilizacji łacińskiej.

Powstanie państwa islamskiego i jego zagrożenie dla kultury i cywilizacji zachodniej stanowi

istotne zagrożenie dla biologicznej jak też kulturowej egzystencji cywilizacji

zachodniej. Nie przypadkowo obrońcy wartości chrześcijańskich i cywilizacji

opartej na tych wartościach formułują już od międzywojnia obowiązek

obrony tej cywilizacji. Z pojęciem cywilizacji łacińskiej wiąże się nazwisko

Feliksa Konecznego, który jako pierwszy podjął rozważanie na temat ścierania

się cywilizacji we współczesnym świecie i konsekwencji ścierania na współczesny

świat. Oprócz prof. Feliksa Konecznego w artykule niniejszym powołam

przykłady myślicieli, którzy uznają za niezbędne obronę wartości chrześcijańskich

oraz cywilizację łacińską wywodzącą się z tych wartości. Wydarzenia

ostatnich miesięcy, a zwłaszcza te z Paryża i na Bliskim Wschodzie, potwierdzają

konflikty cywilizacji oraz, że cywilizacje te mają wpływ na wojny.

Cywilizacja – pojęcie

Cywilizacja to według Feliksa Konecznego metoda ustroju życia zbiorowego

1. Społeczeństwo posiada taki ustrój życia zbiorowego, prywatnego (ro-

* Władysław Brzuzy – prowadzi Kancelarię Notarialną w mieście Ełk; e-mail: brzuzy@

neostrada.pl

1 Por. F. Koneczny, O ład w historii, Wrocław 1999, s. 8.

WŁADYSŁAW BRZUZY

150

dzinnego) i publicznego, taki system moralny, który tworzy swoisty amalgamat

cywilizacyjny2. Odmiany cywilizacji rozróżnia się wedle niego za pomocą

kultury, religii, języka oraz trójprawa tj. prawa rodzinnego, majątkowego

i spadkowego. Cywilizacje rozróżnia także stosunek do prawa prywatnego

i państwowego obywateli danej cywilizacji. Ocenia się także, czy życie publiczne

podlega etyce czy nie, oraz na ile życie człowieka zależy od sił materii,

na ile od sił ducha3.

Obecnie istnieje siedem cywilizacji: bramińska, żydowska, chińska, turańska,

bizantyjska, łacińska i arabska. Polska zaliczana jest do cywilizacji łacińskiej.

Dla jasności wywodu należy omówić cechy cywilizacji łacińskiej i myślicieli,

którzy jasno opowiedzieli się w obronie tej cywilizacji. Pojęcie „kultura”

używał Koneczny nie w znaczeniu wartościującym, lecz opisowym, odróżniając

kulturę od cywilizacji. Kultura wedle niego stanowiła poddział cywilizacji.

Cechy cywilizacji łacińskiej

Najpełniejszą teorię cywilizacji łacińskiej dał Feliks Koneczny. Wedle

niego cywilizacja łacińska jest cywilizacją personalistyczną4. Cechą jej jest:

monogamiczność małżeństwa, oparcie na etyce katolickiej życia prywatnego

i publicznego. Tylko cywilizacja łacińska wprowadziła pojęcie narodu5, tj.

ojczyzny i języka ojczystego. Wiek XX to wiek, w którym dwie cywilizacje:

bizantyjska i turańska stworzyły państwa totalne, oparte na totalitarnej etyce.

Etyka cywilizacji łacińskiej jako oparta na wychowawczej nauce Kościoła,

odrzuciła te modele państwa. Etyka ta dla wielu stała się przodowniczką prawa.

Nie należy mylić priorytetu wartości chrześcijańskich z państwem wyznaniowym,

lecz państwem gdzie prawo realizuje rozwój poprzez bogaty dorobek

myśli duchowej.

Zatem cywilizacji nie da się pogodzić, ponieważ każda z nich różni się

rodzajem i typem etyk. Jedne są kastowe (bramińska), a inne indywidualistyczne

(arabska). W ich ramach są różne narody i religie. Ich synteza jest niemożliwa.

Koneczny podaje jako przykład niemożności syntezy cywilizacji państwo

Aleksandra Wielkiego. Rozpadło się ono, gdyż trudno było pogodzić greckie

wzory wolności i godności obywatelskiej z tradycjami Persji. Epoka sarmacka

i przedrozbiorowa stanowi nieudaną syntezę kilku cywilizacji w Rzeczypospolitej.

Nietrafiony mariaż z Rosją i Kozacczyzną w XVII wieku wkrótce doprowadził

do upadku państwa. Różnice w ramach cywilizacji widać także na przykładzie

moralności. Rektor Uniwersytetu Krakowskiego Paweł Włodkowic

apelował by życie publiczne poddać religii tj. by polityka nie występowała

2 Por. tenże, Kulturologia polska XX wieku, A-K, Warszawa 2013, s. 560.

3 Por. tenże, O ład w historii, dz. cyt., s. 18.

4 Por. tamże, s. 41.

5 Por. tamże, s. 26.

W OBRONIE CYWILIZACJI ŁACIŃSKIEJ (ZACHODNIEJ)

151

przeciw miłości bliźniego6. Chrzest Polski w 966 r. to data szczególna. Od tego

momentu Polska stała się krajem, w którym cywilizacja wytworzona została

jako skutek nauki Kościoła, opartej na etyce katolickiej. Kościół dał państwu

Mieszka I prawo rzymskie. Wiedza o tym prawie wytworzyła charakterystyczne

dla wieków następnych pojęcie własności prywatnej. Zastąpiła ona własność

rodową, charakterystyczna dla państwa plemiennego, jakim było państwo Polan

do X wieku. Dziedziczenie własności, pojęcie własności i posiadania, prawo

rodzinne to instytucje, które w Polsce rozwinęły się dzięki prawu rzymskiemu.

Kultura łacińska i prawo państwowe rozwijały się w oparciu o antyczne

wzory doskonale przyswojone przez epokę sarmacką. W ślad za tym szła

znajomość kultury antycznej.

Obrona cywilizacji łacińskiej na przykładzie wybranych myślicieli

Feliks Koneczny (1862-1949)

W obronie cywilizacji łacińskiej (zachodniej) od wielu lat wypowiadają

się filozofowie, religioznawcy i politycy z różnych krajów. Już przed wojną,

Feliks Koneczny w dziele O wielości cywilizacyj (1935r.), stworzył koncepcję

filozofii historii i cywilizacji. To głośne przed wojną, jak również po niej dzieło

w swych rozważaniach na temat historii ludzkości wyłoniło ponad dwadzieścia

cywilizacji. Już przed wojną Feliks Koneczny w opozycji do Oswalda

Spenglera, autora Zmierzchu Zachodu (1922) uważał, że cywilizacja zachodnia

nie musi ulec zagładzie w rywalizacji z innymi cywilizacjami, takimi jak arabska,

bizantyjska, żydowska czy turańska (której spadkobiercą jest Rosja). Każda

z tych cywilizacji zakłada właściwe dla niej rozumienie człowieka i jego

przeznaczenie. Podstawą różnicą jest religia, stosunek do prawa (zwłaszcza

małżeństwa i własności) i tradycja kultury. Brak szacunku dla danej kultury

i tolerancji był podstawą rywalizacji i wojen przez wieki. Wyłonione w ramach

cywilizacji pojęcie narodu zakładało utożsamienie się w ramach danej cywilizacji

z narodem. W skrajnych przypadkach naród z narodem wybranym czy też

narodem o szczególnych przymiotach rasowych. Nazizm, nacjonalizm to pojęcia,

które ukształtowały się wskutek ideologii wywyższania własnego narodu.

Koneczny twierdził, że dzieje ludzkości można zrozumieć dopiero na tle ciągłej

rywalizacji cywilizacji. Rodzaj cywilizacji, determinacje, politykę, prawo, ekonomię

i typ państwa. Koneczny szczególne znaczenie pokładał w cywilizacji

łacińskiej. Termin łacińska wiąże się ze szczególną rolą Kościoła katolickiego,

który wychował ludy na narody w duchu Ewangelii i etyki katolickiej. Cywilizacja

łacińska w ślad za Ewangelią, stawia na podmiotowość człowieka i jego

afirmację7. Feliks Koneczny idzie daleko w nadaniu etyce katolickiej prymatu,

wręcz etyki narodowej. W pracy Etyki a cywilizacje wydanej przed wojną,

6 Por. tamże, s. 42.

7 Por. P. Skrzydlewski, Feliks Koneczny, w: Encyklopedia filozofii polskiej, t. 1, red. A. Maryniarczyk,

Lublin 2011, s. 704-708.

WŁADYSŁAW BRZUZY

152

a przedrukowanej w 2004 r. przez Dom Wydawniczy „Ostoja”, Koneczny pisze

„Wychowano nas (…) w atmosferze moralnej, którą można nazwać śmiało:

etyką trzech wieszczów. Uczyliśmy się na niej, że misją Polski jest wprowadzić

etykę do polityki, do życia państw i narodów. Tą chrystianizacją państw

zajmie się Polska, gdy odzyska niepodległość”8. Wiele lat po dziele Konecznego,

politolog Samuel Huntington opublikował artykuł w 1993 r. pod tytułem

Zderzenie cywilizacji, w którym stwierdza w ślad za Konecznym, że politykę

czasów powojennych zdominują starcia miedzy cywilizacjami. Różnice religijne

i kulturowe będą podstawą konfliktów. Dwadzieścia lat po opublikowaniu

artykułu Huntingtona świat ogarnęły wojny, konflikty. Państwo islamskie, polityka

Rosji stały się tego ucieleśnieniem. Narody Europy stanęły w obliczu

obrony cywilizacji zachodniej.

Koncepcja wielości cywilizacji jaką opisał Feliks Koneczny wywarła szeroki

oddźwięk także poza Polską. W Anglii historyk Arnold Toynbee angielski

przekład O wielości cywilizacji poprzedził przedmową. W Niemczech Anton

Hilckman wyrażał entuzjazm polskim myślicielem i jego dziełem. Feliks Koneczny

był cytowany jako myśliciel, który w sposób udany dokonał syntezy

teorii cywilizacji z katolicką myślą historiozoficzną. Podjęty przez Konecznego

wysiłek zbudowania teorii cywilizacji oparty został na konfrontacji z innymi

cywilizacjami. Była to konstrukcja polemiczna w stosunku do katastrofizmu

Oswalda Spenglera komunizmu nawiązywała wyraźnie do polskim myślicieli

mesjanistycznych.

Henri Massis (1886-1970)

Przedwojenny myśliciel Henry Massis, intelektualista prawicy katolickiej

i rojalista, wystąpił w obronie zachodniej cywilizacji humanistycznej, działając

we Francji pod sztandarem Akcji Francuskiej. Jego największym dziełem jest

praca Obrona Zachodu (Defence de l’Occident, Paryż 1927). Jest to fundamentalne

dzieło w obronie kultury łacińskiej, a wymierzone w pesymistyczną wizję

kultury w pracach historiozoficznych Oswalda Spenglera oraz Hermanna Keyserlinga.

Istotą zachodniej kultury jest to, że człowiek chce być. Nie jest on

przybudówką natury jak w filozofii orientu. W cywilizacji łacińskiej zachowana

jest autonomia osoby ludzkiej, co miało już miejsce w starożytności, a przeniesione

zostało do życia umysłowego zachodu przez chrześcijaństwo. Przeciwstawia

się to marksistowskiej filozofii mas. Panaceum na kryzys zachodu,

a nie jego koniec miał być buddyzm czy hinduizm. Niestety uprawiane są one

ze znużenia, snobizmu, a nawet naiwności9.

Teozofie wschodu zatracają podmiotowość człowieka. Ma on roztopić się

niejako we wszechświecie. Przesłaniem dzisiejszego człowieka nie jest importowanie

mistyki wschodniej, a poznawanie własnej tradycji duchowej, pozna-

8 Tamże, s. 40.

9 Zjawisko to dokładnie opisał polski psycholog prof. Henryk Jankowski w pracy pt. Hipisi.

W poszukiwaniu ziemi obiecanej, Warszawa 2003.

W OBRONIE CYWILIZACJI ŁACIŃSKIEJ (ZACHODNIEJ)

153

nie Absolutu. Massis propaguje więc, aby uczynić na nowo Europę chrześcijańską

ale w dialogu z Orientem.

Nikołaj Bierdiajew (1874-1948)

Autor pracy Nowe średniowiecze (wyd. 1924, wydanie polskie 1936).

Książka jest zapowiedzią zbliżającej się nowej epoki, tj. nowego średniowiecza,

która powinna nadejść w rozwoju ludzkości. Ta nowa epoka powinna

zmienić człowieka i odnowić go. Odnowienie to ma być tym, co proponował

Nikołaj Bierdiajew10. Ideał człowieka w średniowieczu wyrażał świadomość

jego tożsamości w duchu cywilizacji rzymskiej (państwo) i wartości chrześcijaństwa

(dekalog). Porzucenie chrześcijaństwa jako duchowego przewodnika

doprowadziło do nihilizmu i alienacji człowieka. Rewolucja we Francji, bolszewizm

i nazizm są dowodami tego procesu. W nowej epoce nastąpi prymat

sił duchowych nad materialnymi. Nie ma myśliciel na uwadze jakiegoś państwa

teokratycznego. Odwrotnie, chodzi o równowagę państwa (Królestwo

Cezara) i sił duchowych (Królestwa Bożego).

Leszek Kołakowski (1927-2009)

Swoista ewolucja duchowa od programowego ateisty do autora słów „(…)

samo chrześcijaństwo musi nieść odpowiedzialność za świat, do którego

formowania przyczyniał się przez stulecia”11. Pomyśleć, że słowa te napisał

nienawistnik Kościoła, który atakował go w ateistycznym czasopiśmie

„Argumenty”. Od końca lat 60-tych Kołakowski przeszedł ewolucję poglądów.

Porzucił marksizm pisząc o nim, iż był „największa fantazją naszego stulecia”

oraz, że „system ten jest intelektualnie martwy”12. Ubogość duchowa jaką niósł

ze sobą marksizm w praktyce zawiodła Kołakowskiego do chrześcijaństwa, w

którym szukał prawdziwego humanizmu. „Marksizm okazał się fantazją XX

wieku”13. Początkowo chrześcijaństwo interesowało Kołakowskiego jako

zjawisko kulturowe. Z czasem zrozumiał, że „(...) misją Kościoła w realizacji

zadań chrześcijaństwa jest odpowiedzialność za świat”14. „Kościół to nie tylko

wspólnota charyzmatyczna, to gwarant, rzecznik i tłumacz objawienia”15.

Filozofia oświecenia miała dać człowiekowi poczucie jego doskonałości bez

wiary. Wedle Kołakowskiego dylemat wiara czy rozum zakończył się rozpaczą

człowieka. Bez Boga człowiek miota się między utopią i rozpaczą16.

„Świat współczesny przechodzi obecnie poważny kryzys duchowy. Ateizm

staje się w wielu społeczeństwach czy środowiskach doktryną spo-

10 Por. N. Bierdiajew, Nowe Średniowiecze, reprint wydania z 1936.

11 L. Kołakowski, Czy diabeł może być zbawiony, Kraków 2006, s. 152.

12 B. Piwowarczyk, Odczytać Kołakowskiego, Częstochowa 1992, s. 143.

13 L. Kołakowski, Główne nurty marksizmu, Poznań 2000, s. 1206.

14 Tenże, Czy diabeł może…, dz. cyt., s. 152.

15 Tenże, Jeśli Boga nie ma…, Poznań 1999, s. 235-236.

16 Por. tenże, Czy diabeł może…, dz. cyt., s. 2.

WŁADYSŁAW BRZUZY

154

łeczną”17. Kołakowski poszukuje więc w chrześcijaństwie lekarstwa na zło

współczesnego świata. Chrześcijaństwo odradzało się wielokrotnie w historii.

Afirmuje godność człowieka i jego wielkość. Kołakowski wierzy w rzeczywistość

zła, ale dla niego Bóg nie umarł. „Życie i śmierć Jezusa mają więc podstawowe

znaczenie dla ludzkości w walce ze złem”18. To jednak nie wszystko.

W połowie lat osiemdziesiątych Kołakowski napisał esej pod przewrotnym

tytułem „Jezus ośmieszony”19. Esej ten stawia fundamentalne pytanie o znaczenie

Jezusa dla cywilizacji. Czy kultura światowa przetrwa, jeśli zapomni

Jezusa?20. Polemizując z tymi, którzy uważają dekalog za przestarzały, nie

pasujący do obecnych czasów, z tymi którzy „ośmieszają” nauki Jezusa dając

przykłady braku jego wpływu na ludzkość, czy nieobecności. Kołakowski odpowiada:

„Dlatego właśnie nieobecność Jezusa zapowiada śmierć cywilizacji,

której spadkobiercami wciąż jesteśmy; drugą zaś śmiercią Jezusa byłoby samoukrzyżowanie

tej cywilizacji”21.

W książce ośmieszony został nie Jezus lecz Ci którzy nie rozumieją jego

posłannictwa i nauk. Naiwnie szukają dowodów na historyczność Jezusa,

zmartwychwstanie bądź spekulują czy pierwsi chrześcijanie to tylko jakaś sekta.

Kołakowski pokazywał zatem, w jaki sposób ktoś poruszający się w obszarze

kultury świeckiej może odnaleźć humanistyczne wartości religii. Choć

był sceptykiem to z czasem coraz silniej ulegał pokusom religii, która nie tylko

dla niego stała się atrakcyjna.

Roman Dmowski (1864-1939)

W pracy Duch Europy, wznowionej przez wydawnictwo „Rekonkwista”

(Biała Podlaska, 2004) Dmowski analizuje zderzenie kulturowe ludów barbarzyńskich

z antycznym Rzymem wskutek najazdów w IV-V w. Dmowski

stwierdza, że cywilizacja tych ludów była na tyle słaba, że mogła jedynie kontynuować

dorobek duchowy antyku. Nowe ludy Europy pod przewodnictwem

Kościoła rzymskiego w ciągu wieków stworzyły na bazie antyku i chrześcijaństwa

umysłowość średniowiecza22. Duch Europy tam ma swoje korzenie.

Dmowski stwierdza w rozdziale Rzym i Chrześcijaństwo, że kultura europejska

to nie tylko geniusz prawny starożytnego Rzymu, gdzie prawa jednostkowe

stały się zasadą główną. To z antycznego Rzymu wywodzi się zasada, iż prawo

rzymskie istnieje dla obywatela23. Duch Europy zasadza się też na myślicielach

greckich. Jednak gdyby nie chrześcijaństwo antyk upadłby wskutek zderzenia

17 Piwowarczyk, Odczytać Kołakowskiego, dz. cyt., s. 157.

18 Tamże, s. 159.

19 L. Kołakowski, Jezus ośmieszony, Kraków 2014.

20 Por. tamże, s. 12.

21 Tamże, s. 53.

22 Por. R. Dmowski, Duch Europy, Biała Podlaska 2004, s. 43.

23 Por. tamże, s. 37.

W OBRONIE CYWILIZACJI ŁACIŃSKIEJ (ZACHODNIEJ)

155

z ludami barbarzyńskimi. Nastąpiło odrodzenie duchowe, które Europie dało

chrześcijaństwo, a nie potęga Rzymu. Cnoty rzymskie połączone z ideą przeznaczenia

człowieka ku przebóstwieniu uratowało kulturę człowieka24.

W miejsce patrycjuszy powstało nowe społeczeństwo, nowa moralność, która

rozlała się szeroką falą wśród niższych warstw. „Cywilizacja nowych ludów

europejskich stała się dalszym ciągiem ludów antycznych”25.

Państwo i prawo w cywilizacji łacińskiej

W niniejszym artykule należy podjąć oprócz analizy obrony cywilizacji

łacińskiej, także istotę państwa i prawa w cywilizacji łacińskiej, bowiem państwo,

prawo i moralność stanowią cechy cywilizacji i nie można ich analizować

bez opisania istotnych cech. Zatem cywilizacja łacińska to nie tylko moralność,

ale również odrębność poglądów na temat państwa i prawa. Feliks

Koneczny uznaje wyraźnie, że rozróżnienie typu cywilizacji zależne jest od

wyznawanej moralności oraz od wzorca państwa i prawa (spadkowego i małżeńskiego)

obowiązującego w danej cywilizacji.

Praca Konecznego poświęcona państwu i prawu w cywilizacji łacińskiej

została wznowiona przez wydawnictwo Antyk Maciej Dybowski26 w 1997 r.

jako reprint wydania z 1941 r. Oto najważniejsze tezy tej pracy:

§ państwo w cywilizacji łacińskiej jest organizmem opartym na etyce,

której istotą jest personalizm, nie zaś gromadność,

§ etyka obowiązuje nie tylko w życiu prywatnym, ale i publicznym,

§ państwo oparte jest na poczuciu narodowym, a strukturę w nim wyznacza

chrześcijaństwo,

§ rodzina monogamiczna jest podstawą prawa rodzinnego, a prawo prywatne

gwarantuje ochronę własności prywatnej.

Koneczny propaguje w tej pracy ideę samorządności obywatelskiej. Paradygmat

społeczeństwa obywatelskiego winien mieć jak najwięcej władzy. Źródłem

prawa jest etyka. Ona była wcześniej niż prawo. Nie ma jednej światowej

etyki. Etyka ma swoje normy w ramach danej cywilizacji. Prawo jest jej źródłem.

Państwo obywatelskie zastąpi państwo biurokratyczne27.

Zakończenie – cywilizacja łacińska i jej wyzwania w XXI wieku

„Daj nam poczucie siły i Polskę daj nam żywą...

jest tyle sił w narodzie, jest tyle mnogo ludzi...”.

(Konrad w Wyzwoleniu S. Wyspiańskiego, akt II)

Rechrystianizacja Europy to zadanie, chcemy tego czy nie, dla człowieka

XXI wieku. Massis, Koneczny czy wymienieni wyżej myśliciele mają na myśli

24 Por. tamże, s. 41.

25 Tamże, s. 43.

26 Por. F. Koneczny, Państwo i prawo w cywilizacji łacińskiej, Komorów 1997.

27 Por. tamże, s. 11-14, 25-35.

WŁADYSŁAW BRZUZY

156

dziejową rolę tych krajów, duchowe i polityczne posłannictwo, odrzucając

grzech rewolucji i nihilizmu. Czy uratujemy Europę przed islamem nie mając

tego na uwadze? W świetle analizy poglądów wyżej wymienionych myślicieli

zwolennikom zachowania kulturowego dziedzictwa Europy nie pozostaje bierne

przyglądanie się cywilizacyjnemu rozpadowi naszego kontynentu. Ich prace

pozwalają wysnuć wniosek, że obrona cywilizacji łacińskiej jest wyzwaniem

współczesnego człowieka w świetle ataków innych cywilizacji, których konsekwencją,

może być barbaryzacja moralności i życia publicznego kształtowanych

przez wieki w ramach cywilizacji łacińskiej. Wartości chrześcijańskie,

a zwłaszcza dekalog nie podlegają relatywizacji, a ich obrona stanowi przesłanie,

wedle którego człowiek zachodu nie jest w stanie zachować swoją odrębność

kulturową i cywilizacyjną. Od Chrztu Polski w 966 roku Polska weszła

w obowiązywanie rozwiązań przyjętych w prawie rzymskim na małżeństwo

i model państwa oraz prawa, jak też moralność opartą na wartościach chrześcijańskich.

Wydaje mi się, iż wykazałem w powyższym artykule również na

przykładzie wymienionych myślicieli, że współczesnemu człowiekowi grozi

utrata tożsamości ukształtowanej przez wieki, zarówno historycznie jak i cywilizacyjnie.

Polska należy w całości do cywilizacji łacińskiej, co potwierdza jej

historia od 966 roku. Utrzymanie jej należytego miejsca w Europie zależało

zawsze i zależeć będzie w przyszłości od supremacji sfery duchowej. Twórczość,

nauka, oświata, czyli jak to nazwał Koneczny Logos opierać się ma nie

na konfrontacji, lecz na krzewieniu misji cywilizacyjnej, w której prymat ma

mieć cywilizacja łacińska28. Rosnące zainteresowanie cywilizacją łacińską

oscyluje w kierunku zawłaszczenia jego myśli przez środowiska nacjonalistyczne,

które w oparciu o ksenofobię i wyraźne antysemickie zabarwienie

wypacza istotę cywilizacji łacińskiej.

IN DEFENSE OF LATIN CIVILIZATION (WESTERN CIVILIZATION)

Summary

The author's aim of the analysis presented in the article is an attempt of

answering the question: are we able to protect and save Latin civilization? His

considerations are based mainly on theories of Feliks Koneczny and Henri

Massis but also other philosophers, who agree that we should protect Christian

values, are mentioned. The author notices that Islamic State is a real danger to

biological and cultural existence of western Europe. He also points that we

should protect our own civilization from the external threat – especially

evoking last occurrences in Paris or Middle East, because they clearly show

that strives between civilizations might affect the armed conflicts. The article

reveals that protecting Latin civilization is a real challenge for contemporary

28 Por. Koneczny, Kulturologia polska..., dz. cyt., s. 563.

W OBRONIE CYWILIZACJI ŁACIŃSKIEJ (ZACHODNIEJ)

157

western society as it is facing permanent attacks from extraneous civilizations.

The author points that as a consequence we might suffer from debasement of

morals and losing our own unique identity.

Key words: Feliks Koneczny, Latin civilization, western civilization.

WŁADYSŁAW BRZUZY

Studia Ełckie 17/2, 149-157

2015

PRAWO / LAW

„Studia Ełckie” 17 (2015) nr 2

Ostatnia aktualizacja: środa, 30 marca 2016 07:36

Dodajkomentarz

Upewnij się czy wypełniłeś pola oznaczone gwiazdką (*).
Można stosować podstawowe znaczniki HTML.